Türkiye’de çocukluk çağı aşılaması gelişmiş ülkeler seviyesinde olmasına rağmen, erişkin aşılaması yan etkilere yönelik önyargılar nedeniyle yetersiz seyrediyor. Acıbadem Fulya Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Dr. Öğretim Üyesi Hülya Kuşoğlu, erişkin aşılamasının sağlıklı bir toplum için vazgeçilmez olduğunu belirterek önemli uyarılarda bulundu.
Erişkin yaş grubuna özgü aşıların, çocukluk döneminin devamı niteliğinde olduğunu ifade eden Dr. Kuşoğlu, “Düzenli yapılan erişkin aşılamaları sayesinde pek çok hastalık önlenebilir, enfeksiyonlara karşı koruma sağlanarak sağlıklı yaş almak mümkün hale gelir” dedi.
Yaşlılıkta enfeksiyon riski artıyor
Özellikle yaşlılık döneminde kronik hastalıkların da etkisiyle bağışıklık sisteminin zayıfladığını vurgulayan Dr. Kuşoğlu, “Bu durum erişkinlerin enfeksiyon hastalıklarını daha ağır geçirmesine ve hayati risklerin artmasına neden oluyor. Güncel yaklaşımlar, özellikle ileri yaş grubunun mutlaka aşıyla korunması gerektiğini gösteriyor” diye konuştu.
Erişkinlerde mutlaka yapılması gereken aşılar
Grip aşısı: Grip (influenza), akciğer ve kalp hastalıklarına yol açabiliyor. Aşının hastalanmayı önlediğini veya hastalığın daha hafif geçirilmesini sağladığını belirten Dr. Kuşoğlu, 65 yaş üzeri, hamileler, kronik hastalığı olanlar ve sağlık çalışanlarının mutlaka grip aşısı yaptırması gerektiğini söyledi.
Zatürre (Pnömokok) aşıları: Pnömokok bakterisinin neden olduğu zatürre, menenjit ve sinüzite karşı koruma sağlayan 20 valanlı aşının tek doz uygulanmasının yeterli olduğunu belirten Kuşoğlu, bu aşının ömür boyu etkili olduğunu ifade etti. Ayrıca 60 yaş sonrası RSV aşılarının da uygulanabildiğini kaydetti.
Tetanoz-Difteri aşısı: Erişkinlerde her 10 yılda bir tekrarlanması gereken tetanoz-difteri aşısının, basit yaralanmalarda bile hayati önem taşıdığına dikkat çekildi.
Hepatit A ve B aşıları: 1998’den önce doğan kişilerin bu aşıları yaptırması gerektiğini belirten Dr. Kuşoğlu, Hepatit B aşısının siroz ve karaciğer kanserine karşı da koruma sağladığını vurguladı.
Zona aşısı: 2024’ten bu yana uygulanan canlı olmayan zona aşısının, özellikle 50 yaş üzeri bireylerde ciddi ağrı, görme ve işitme kaybı riskini azalttığı belirtildi.
HPV aşısı: HPV’nin birçok kanser türüne yol açabildiğini ifade eden Kuşoğlu, 9 tip HPV’ye karşı koruma sağlayan aşının, özellikle rahim ağzı kanserini önlemesi açısından büyük önem taşıdığını söyledi.
Uzmanlar, erişkin aşılamasına yönelik önyargıların terk edilmesi ve bireylerin yaşlarına, sağlık durumlarına uygun aşı takvimlerini doktorlarıyla birlikte planlamaları gerektiğini vurguluyor.