Modern yaşamın getirdiği yoğun tempo, hatalı beslenme alışkanlıkları ve hareketsizlik, damar sağlığını her geçen gün daha fazla tehdit ediyor. Kalp krizinden felce kadar pek çok ciddi sağlık sorununa zemin hazırlayan damar tıkanıklığı, artık sadece ileri yaş grubunda değil, genç bireylerde de sıkça görülmeye başladı.
Bezmialem Vakıf Üniversitesi Hastanesi Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Ünal Aydın, damar tıkanıklığının bölgesel belirtilerine dikkat çekerek hayati uyarılarda bulundu:
“Tıkalı damarlar vücudun hangi bölgesinde olduğuna göre farklı belirtiler gösterir. Kalp damarlarında göğüs ağrısı, nefes darlığı; beyin damarlarında ani baş dönmesi, konuşma bozukluğu; bacak damarlarında ise yürürken ağrı ve topallama görülebilir. Bu belirtiler fark edildiğinde gecikmeden uzmana başvurulmalı.”
Genç Yaşta Başlıyor, Geç Kalınırsa Hayat Tehlikeye Giriyor
Prof. Dr. Ünal Aydın, damar tıkanıklığının “ilerleyen yaşlarda ortaya çıkan bir hastalık” olarak görülmesinin son derece yanlış olduğunu belirtti. Sürecin çoğu zaman genç yaşlarda başladığını, ancak belirti vermediği için göz ardı edildiğini söyleyen Aydın, şu ifadeleri kullandı:
“Özellikle sigara içen, yüksek kolesterolü olan, ailesinde kalp hastalığı bulunan bireylerde risk 30 yaşın altına bile inebiliyor. Kadınlar ise östrojen hormonunun koruyucu etkisiyle biraz daha avantajlı olsa da, menopoz sonrası bu risk hızla artıyor.”
Cerrahi Müdahale Her Zaman Şart Değil
Tıkalı damarların tedavisinde her zaman ameliyat gerekmediğini de ifade eden Prof. Dr. Aydın, “Eğer dolaşım yan damarlarla sağlanabiliyorsa ya da tıkanma oranı düşükse cerrahi müdahale gerekmeyebilir. Ancak semptom gelişmişse ve tıkanma ileriyse, cerrahi ya da anjiyografik müdahale gerekebilir. Bu karar, hastanın durumu ve tıkanıklığın yerine göre verilir” dedi.
Hangi Belirtiler Uyarıcı Olmalı?
Damar tıkanıklığı şu belirtilerle kendini gösterebilir:
Kalp damarları: Göğüs ağrısı, nefes darlığı, sol kola yayılan ağrı, çarpıntı
Beyin damarları: Ani baş dönmesi, konuşma bozukluğu, yüzde kayma, kol-bacak uyuşması
Bacak damarları: Yürürken kramp tarzı ağrı, topallama, ayakta iyileşmeyen yaralar
Bu semptomlardan bir veya birkaçına sahipseniz, zaman kaybetmeden uzman bir doktora başvurmanız önerilir.
Damar Tıkanıklığından Korunmak İçin 7 Altın Kural
Sağlıklı Beslenin
Trans yağlardan, kızartmalardan ve işlenmiş gıdalardan uzak durun. Sebze, meyve, tam tahıl ve sağlıklı yağlar tüketin.
Düzenli Egzersiz Yapın
Haftada en az 150 dakika yürüyüş yapın. Egzersiz, iyi kolesterolü artırır, kan akışını düzenler.
Sigarayı Bırakın
Sigara, damar tıkanıklığının en önemli nedenlerinden biridir. Pasif içicilik bile risklidir.
Stresi Azaltın, Düzenli Uyuyun
Meditasyon, doğa yürüyüşleri ve kaliteli uyku damar sağlığını olumlu etkiler.
Kan Değerlerinizi Takip Edin
Kolesterol, tansiyon, kan şekeri gibi değerleri düzenli kontrol ettirin.
İdeal Kilonuzu Koruyun
Özellikle bel çevresi yağlanması damar hastalıkları açısından büyük risk oluşturur.
Risk Faktörlerini Göz Ardı Etmeyin
Ailede kalp-damar hastalığı öyküsü varsa, erken yaşta önlem alın. Risk grubundakiler 20’li yaşlardan itibaren düzenli kontrol yaptırmalı.
Uzman Uyarısı: Erken Önlem Hayat Kurtarır
Prof. Dr. Ünal Aydın, “Damar tıkanıklığı sessiz ilerler ama sonuçları hayati olabilir. Ne kadar erken fark edilirse, tedavisi ve yönetimi o kadar kolay olur. Erken yaşta alınacak önlemlerle bu tablo tamamen önlenebilir” diyerek uyarısını yineledi.